|
|
 |
|
| Dizel motorlu kamyon 85 yaşında |
 |
| Karayolu taşımacılığının en ağır yükünü çeken kamyonlar, dizel motorla çalışmasının 85'inci yılını kutluyor. Bu yıl dönümü birçoğunuz için sıradan gibi görünse de karayolu taşıtlarında ilk dizel motoru kamyonların kullandığını hatırlatmak isteriz. |
|
İlk kamyon 1896 yılında Alman Daimler firması tarafından geliştirilmişti. Yük taşımak amacıyla geliştirilen bu taşıtı 1906 yılında Fransız Berliet takip etti. Kamyon üretimi hızla yayılıyordu ancak bunların çoğu benzinle diğerleri ise buharla çalışıyordu. Oysa MAN ve Benz'in ilk dizel motorlu kamyon üzerindeki yoğun çalışmaları 1923 yılında sonuçlanmak üzereydi. Benz, 1923 yılında 5 tonluk 50 HP gücündeki ilk kamyonu üretti. MAN ise daha büyük bir hamle yaparak 1924 yılında dünyanın ilk dizel motorlu kamyonunu seri üretime geçirdi.
6 SİLİNDİRLİ DİZEL KAMYONUN SERİ ÜRETİMİ
MAN'ın zincir tahrikli dizel motorlu bu kamyonu 1924 yılının Mart ayında Augburg ile Nürnberg arasındaki 155 km'lik yolda ortalama 21.5 lt/100 km yakıt tüketti. Bu deneme testi sonrası dizel motorun, araçlarda ekonomi sağladığı açıkça ortaya çıktı. Dizel motorlu araçlar gümrükten de muaf olduğu için hızla yayılırken bu sefer Benz yani M-B 1927 yılında dünyanın ilk 6 silindirli dizel motorlu kamyonunun seri üretimine başladı. İsveçli Saurer, geliştirdiği dizel motora turbo ekledi ve kamyonlar 1938 yılında ilk kez turbo dizel motorlarla tanıştı. Dizel motor, kamyonlar için ön plana çıkmıştı ancak turbonun da etkisiyle daha fazla ısınan ve genleşen gazlar daha fazla hacim kaplamaya başlıyordu. Bunun için 1944 yılında Klöckner Humboldt Deutz AG (KHD) firması Magirus Deutz'larda kullanılmak üzere ara soğutucu yani intercooler sistemini geliştirdi. Daimler'in 1954 yılında geliştirdiği üstten kamlı OHC tipi supap sistemi sayesinde yakıt masrafları biraz daha azalmıştı. 1950'lerde Avrupalı kamyon üreticilerinin neredeyse tamamı dizel motorlu araç üretirken Amerikalı üreticilerden başta Ford, Chevrolet ve GMC olmak üzere çoğu benzinli motora sahipti. Ancak Mack, farklı dizel motorlar sunuyordu ve bunların bir kısmı kendisine aitken Cummins marka makineler de bulunuyordu. Dizel motor teknolojisinde Amerikalı üreticiler Avrupalıların gerisindeydi, Japonlardaysa; Hino, Toyota, Isuzu, Mitsubishi ve Nissan-Diesel ile hızla yeni model ve motor geliştirseler de yetişmeleri biraz zaman alacaktı. BMC, TM 140 modeliyle Türkiye'nin ilk dizel motorlu kamyonunu 1976 yılında üretti. Avrupalılardan bir yenilik daha geldi. Hollandalı DAF'ın 1985 yılında geliştirdiği ATI Advanced Turbo Intercooling) teknolojisi sayesinde yakıt tüketimi düşen araçlarda egzoz emisyonlarında ciddi azalmalar sağlandı. Ancak daha az yakıt tüketmek için Doğu Alman IFA markası ürettiği kamyonları için Common Rail'in atası sayılabilecek yakıt püskürme sistemine sahip bir dizel motor kullanmaya başladı. Kamyonlarda düşük emisyon oranlarını ve düşük yakıt tüketimini temsil eden Euro standartlarını 1991 yılında ilk kez Scania üretmeye başladı. Ardından özellikle endüstriyel motorlarda kullanılan pompa enjektör sistemi Volvo ile kamyonlarda kullanılmaya başladı. 1400 bar püskürtme basınçlı Common Rail motoru Renault VI ilk kez 1999'da kullanırken 3 yıl sonrada MAN, ikinci nesil yüksek basınçlı (1600 bar) yakıt sistemini kullanmaya başladı. Ardından 1999 yılında Scania ile Renault VI Euro 3, Mercedes-Benz EGR'li ve partikül filtreli Euro 4 standartlarına uygun motorlara sahip kamyonlar üretmeye başladı. Iveco, Euro 5 normlarına uygun motoruyla emisyon standartlarını minimuma indirdi. 2009 yılında Volvo, 700 HP'lik güce sahip FH 16 ile dünyanın en güçlü aracını üretti. Rudolf Dizel'in geliştirdiği dizel motor, motorlu kara taşıtları arasına ilk kez kamyonlarda kullandı. |
|
|
