|
|
 |
|
| THY krize karşı kapasitesini arttırarak başarılı oldu |
 |
| THY, önce Kevin Costner reklamı, son olarak Barcelona'nın taşıma sponsorluğu ile uluslararası alanda markalaşmaya yönelik önemli adımlar attı. THY Genel Müdürü Temel Kotil, "Marka hedefine ulaştığımızda yolcu da kendiliğinden gelecek" diyor. |
|
Dünyada ve Avrupa'da havayolu firmaları bir yılı aşkın süredir devam eden global ekonomik krizden dolayı zarar ederken Türkiye'nin bayrak taşıyıcısı Türk Hava Yolları (THY) yüksek karlar açıkladı. THY en son açıklanan 2009 yılı 9 aylık sonuçlarında net karının 476 milyon TL olduğu kayıtlara geçti. Yolcu trafiğinde ise Ocak-Kasım 2009 sonuçlarına göre; 2008'de 20.8 milyon olan yolcu sayısı, 2009'un aynı döneminde yüzde 10.3 artış göstererek 23 milyona çıktı. Kriz döneminde hava kargo sektörü zor günler geçirirken THY'nin taşıdığı kargo Ocak-Kasım 2008'de 183 bin 618 ton iken, 2009'un aynı döneminde yüzde 15.6 artışla 212 bin 302 tona yükseldi. THY, haberi yayına hazırladığımız tarihte 2009 yılı sonuçlarını henüz açıklamamıştı. Tüm bu başarıların hikayesini THY Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü Dr. Temel Kotil'den dinlemek istedik. Kuşkusuz filosunda 130'un üstünde uçak bulunan ve Avrupa'nın 4'üncü büyük havayolu firması olan THY'nin bu başarısında Genel Müdür Temel Kotil'in çok büyük emeği var. Mart 2003'te THY'de Genel Müdür Teknik Yardımcısı olarak göreve başlayan ve Nisan 2005'te Genel Müdürlük koltuğuna oturan Temel Kotil, röportaja "Biz yolcuyu dinleyerek bu başarıyı sağladık. İyi yapıyoruz cümlesini hiçbir zaman söylemedik. Aynı şekilde şirket içinde de iyi yapıyoruz cümlesini çok az kullanıyoruz" diyerek başladı.
TEHİRLER BENİ ÜZÜYOR
Genel müdürlüğünün 5'inci yılını 4 ay sonra tamamlayacak olan Kotil, Avrupa'da ve dünyada THY'nin pazar payını artırdığı zamanlarda kendisini çok mutlu olduğunu söyledi. Tehirlerin ise kendisini mutsuz ettiğini belirten Kotil, "Tehirleri en aza indirmek için sürekli çalışıyoruz. Tehir kombine bir konu. Öyle enteresan sebeplerden dolayı tehirler oluyor ki, bu sebepleri 2010 ile birlikte ortadan kaldıracağız" dedi. Başarının kendilerini mutlu ettiğini söyleyen
Kotil, yolcuları üzdükleri zamanlarda da kendilerini mutsuz hissettiklerini belirtti. Kendisine gelen şikayet mailleri ile zaman zaman direkt ilgilendiğini kaydeden Kotil, yolcuları üzdüklerinde ve bundan dolayı yolcuların kendilerine kızması durumunda ise yolcuya kızmadıklarını kendilerine kızdıklarını söyledi.
O YAZIYI KESİP SAKLADIM
Yolcuların şikâyetlerini bu kadar dikkate alan bir genel müdürün basında çıkan haberler karşısında nasıl bir tutum içinde olduğu da önemliydi. Kotil basında çıkan eleştirilere ilişkin tutumunu ise yaşadığı bir örnek ile açıkladı. Kotil, Mart 2003'te THY'de Genel Müdür Teknik Yardımcısı olarak göreve başlamasının 1 ya da 2'inci haftasında THY'ye ait 4 motorlu
2 adet A340'ların motorları bozuluyor. Bu olayın ardından bir köşe yazarı, 'Akademisyen bu işlerden ve yönetimden ne anlar' diye bir yazı yazıyor. Kotil bu yazıyı kesip masasına koyuyor. Bu yazıyı hala sakladığını söyleyen Kotil, "Hiç kullanılmamış yani sıfır motor 5 yılda bir bakıma alınır. Birkaç kez bakımdan geçen motor ise 3 yılda bir bakıma alınır. 3 yılda bir bozulan motor bana denk geldi. Kimin yazdığı önemli değil. Beni çok motive etti. Çünkü insan haksızlığa uğradığı zaman daha çok çalışmak istiyor. Ancak basının THY'yi eleştirmesi THY'nin Türkiye'nin gözbebeği olmasından kaynaklanıyor. Bunun farkındayız. Güzel bir şey olduğunda da, küçük hatalarımız olduğunda da herkes bu haberleri yazabiliyor" dedi.
2009'un 11 aylık döneminde 23 milyon yolcu taşıyan THY, 2009'u 25 milyon yolcu ile kapatmayı hedefliyor. Bütçelerindeki hedeflerinin bu yılı 26 milyon yolcu ile kapatmak olduğunu belirten Kotil, yolcu sayısı olarak bütçeden saptıklarını ama kar olarak bir sapmanın olmadığını belirtti. 2009 sonunu da açıkladıkları 9 aylık sonuçlara paralel kapatacaklarını belirten Kotil, yolcu sayısındaki sapmanın altında iç hatlara planladıkları kadar kapasite sunamamaktan kaynaklandığını belirtti. Dış hatta ise planlananın üstünde kapasite sunduklarının altını çizen Kotil şöyle konuştu: "Dış kapasite artışına gitmemizin nedeni diğer havayollarının çekilmesidir. Örneğin İberia, Bercalona'nın taşımasından çekildi, hemen biz oraya girdik. Orada yüzde 100 kapasite artırdık. İç hatlarda ise yüzde 5 kapasite artırdık. Bu da bizim iç hatlarda yolcu sayımızın çok fazla artmamasına neden oldu. 2009 sonu net karımız havacılıktaki azalmadan ve dünyadaki uçak değerleri bir miktar düşmesinden dolayı net karımız geçen yıla göre biraz düşük. Ama operasyonel karımız yani para girişi 2008'den daha pozitif. Bunları dolar ve avroya göre söylüyorum. TL olarak ciromuzda yüzde 30'a yakın artış var. 2010'a ilişkin ise şunu söyleyebilirim: Büyüme devam edecek. Çünkü uçak girişleri olacak. 2010'da 2009'a oranla yüzde 20 oranında kapasite artışı olacak."
CİN GİBİ BİR İŞ YAPTIK
2008 ve 2009 yıllarını da karşılaştıran Kotil, 2009'da 'Cin gibi' bir iş yaptıklarını ve kapasite artışına gittiklerini söyledi. Şirketlerin kriz döneminde genelde rekabetten kaçtıklarını belirten Kotil, bunun dünyada uygulanan klasik bir ekonomik politika olduğunu ifade etti. Bunun yanlış olduğunu ifade eden Kotil, yurtiçinde yüzde 5, yurtdışında ise yüzde 25 oranında kapasite artışına gittiklerini belirtti. THY'nin krizde diğer havayolları gibi hareket etmediğini söyleyen Kotil, "Uçakları çok uçurduğumuz için sabit giderlerimiz düştü. THY, diğer havayolları gibi yapsaydı yani kapasiteyi artırmasaydı, birim giderlerimiz yükselecekti. Diğer havayollarının sıkıntısı bu. Bir de onlar yüzde 20'ye kadar kapasite kırdılar ve burada da sıkıntıya girdiler" dedi. Domuz gribinin havacılık sektörüne etkisi konusunda ise THY'yi referans almamak gerektiğini söyleyen Kotil, çünkü kendilerinin sürekli kapasite artırıp büyüdükleri için ne kadar performanslarını eksilttiğini ölçmenin zor olduğunu ifade etti. Kotil, "Eğer sabit olan bir şirket olsaydık, o zaman domuz gribinin etkisi şu ya da bu oldu diyebilirdik. Mesela biz Hollanda kazasının da bir etkisini göremedik. Rezervasyonlara, iptallere gün gün baktık ama etkisini göremedik. Belki 2010'da bu durum daha net anlaşılacak. Bizim buradaki cinliğimiz kapasite artırmaktı. Biz de diğer havayolları gibi eve çekilip dinlenmedik, korkmadık, kapasitemizi artırdık" dedi.
MİLAT 21 MAYIS 2006
2003'te Türkiye'de havacılık sektöründe Türkiye'de havacılığın değişmesi için hükümet tarafından pozitif bir politika izlendiğini söyleyen Kotil, bu yaklaşımın iç hatlarda müşteri hareketine neden olduğunu söyledi. İç hatlarda THY dışında diğer havayollarının da tarifeli seferler düzenleyebilmesi, ÖTV'nin ve diğer bazı vergilerin kalkmasının özellikle iç hatta bir hareketlilik getirdiğini belirten Kotil, böylece Onur Air, Pegasus, Atlas gibi havayollarının iç hatta uçmasının yolunun açıldığını hatırlattı. Bu politika sayesinde iç hatta uçmaya başlayan firmaların bir marka oluşturmaya başladığını söyleyen Kotil, charter firmasından tarifeli firma haline geldiklerini ve bunun güzel bir şey olduğunu söyledi. Ayrıca uçuş kültürünün lüks olduğu kavramının Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım sayesinde ortadan kaldırıldığını belirten Kotil o dönemin şöyle anlattı: "Havacılıkta izlenen bu politika sayesinde halkın uçma
eğilimi arttı. Ben şirkette Genel Müdür Yardımcısı olarak bulunuyordum. Şirkette bir korkumuz vardı. Kamu firmasıydık. Bir şey yapmak istiyorsunuz, ihale kanununa takılıyorsunuz. Bir şey yapmak istiyorsunuz filan yere takılıyorsunuz. Bunun arkasından destekler de geldi ve 2006'da özel şirket haline geldik. Bu THY'ye en büyük hediyedir. 21 Mayıs 2006 çok iyi hatırlıyorum. Yüzde 51 hisse borsada dönmeye başladı. O tarihten itibaren şirket dönmeye başladı. O tarihten sonra 24 adet hat açtık, daha önce karar verilmiş olan uçak girişleri, personel girişleri hızlandı, transit yolcuda artış başladı, reklam bütçesini ciddi bir hale getirdik." "Peki hala korkuyor musunuz?" diye sorduğumuzda ise Kotil şu cevabı verdi: "Hayır. Bizim korkumuz 21 Mayıs 2006'da geçti. Türkiye'de diğer havayolları ve THY var. Diğer havayollarının başarısını tebrik ediyorum. Toplam ciro ve kar olarak karşılaştırırsak onlar bir ünite ise biz 10 üniteyiz. Türkiye'de sadece havayolu değil, havaalanları var, havayollarına hizmet veren ikram şirketleri, yer hizmetleri var. Bizim toplam gelirimizin yüzde 44'ü Türk Lirası kontratlı. Toplam gelirimizin yüzde 44'ünü Türkiye'deki firmalara veriyoruz yani Türkiye'de kalıyor. Bir de yüzde 10 kar ediyoruz. Her zaman ettik, inşallah bundan sonra devam eder. Şu anda Avrupa'nın 4'üncü büyük havayolu firmasıyız. Bizim üzerimizde Air France, Lufthansa ve British Airways var. British'e yaklaşıyoruz. Duygusal değil, analitik konuşuyorum. THY'nin dinamikleri çok güçlü. Personel ihtiyacı konusunda Türkiye'de kaynak nerdeyse sonsuz. Son mezun ettiğimiz kabin personeli sayısı 990'dı. Bir kişi kabin memuru almak istiyorsun, 10 kişi başvuruyor. Seçme kişileri kadroya alıyorsunuz. Çok iyi yetişmiş insanlar var. İkincisi uçak temin etmek problem değil. Sipariş veriyorsun, imzayı atıyorsun, alıyorsun. Finansman konusu şimdiye kadar döndürdük, bundan sonra da rahat döndürürüz. Transit yolcumuz geçen yılın başından bugüne yüzde
43 arttı. İyi bir rakam bu. Uçakların 3'te 1'i transit yolcu. Yolcu bulmada problem yok, elemanda da problem yok. Ama yüzde 20'den de fazla büyümemek gerekiyor. Çok da fazla büyürseniz hem kaliteyi hem de diğer unsurları kaçırabilirsiniz."
MARKALAŞMA
Tüm bu şartlar altında THY'nin her yıl yüzde 20 büyüme göstermesi durumunda 10 sonra Avrupa'nın en büyük havayolu firması olabileceğini söyleyen Kotil, onların avantajlarının markaları olduğunu kaydetti. Ürün kalitesinde kendilerinin üstündeki Avrupalı havayolu firmalarından iyi olduklarını belirten Kotil, "Bizim dezavantajımız markamız. Türkiye'de iyiyiz ama bir Alman'a bir Fransız'a sorduğunuz zaman bilinirlilik oranımız az. Hedefimiz Avrupa'daki her ülkenin ikinci havayolu firması olmak. Yani her ülkede ülkenin kendi ulusal havayolu birinci olur. Biz bütün Avrupa ülkelerinde ikinci havayolu firması olmak istiyoruz. Bu korkunç bir hedef. Bu hedef marka hedefi. Marka hedefine ulaştığımızda yolcu da kendiliğinden gelecektir" dedi.
ŞİRKET ALMAKTANSA, BÜYÜMEK DAHA İYİ
Satın alma ve birleşme olaylarının krizle birlikte havayolu sektöründe de arttığını belirttiğimizde Kotil, bu konuyla ilgili THY'nin şu an bir girişiminin olmadığını söyledi. Kendisinin bu konudaki kişisel görüşünün bir şirketi alıp onu yola getirmenin kolay olmadığı yönünde olduğunu belirten Kotil, şirketlerin organik büyümesi gerektiğini ifade etti. Her yıl yüzde 20 oranında büyüme gerçekleştirerek zaten her yıl kendi bünyelerinde satın alınabilinecek maliyette bir şirket çıkardıklarını ifade eden Kotil, satışa çıkartılan şirketlerin
de 1-2 milyar dolarlık şirketlerden oluştuğunu vurguladı.
100 BİN DOLAR'A MAL OLUYOR
THY gelecek yıllar için kendi bünyesinde pilot da yetiştiriyor. 18 aylık ve 2 yıllık eğitimlerden geçen pilot adaylarının yetişmesi için THY'ye yaklaşık 100 bin dolara mal olduğunu söyleyen Kotil, pilot haricinde kokpit personeli, teknisyen ve kabin personellerinin de THY tarafından yetiştirildiğini hatırlattı.
BARCA'YA SPONSOR OLMAK
THY'nin son dönemde dünyanın en büyük futbol kulüplerinden Barcelona'nin taşımasını yapmaya başlaması hem İspanya'da hem de Türkiye'de büyük yankı uyandırdı. Barcelona ile bu konuda bir görüşme yaptıklarını, onaylandıklarını ve Barcelona'nin taşıma sponsorluğunu yapmaya başladıklarını anlatan Kotil, markalarını yükseltmek için her fırsatın peşinde koştuklarını söyledi. Kotil'e, THY'nin son Şampiyonlar Ligi Şampiyonu M.United'a da sponsor olacağı yönünde çıkan haberleri sorduğumuzda, THY'nin en iyi havayolu olduğunu, servisinin en iyi olduğunu dünyaya anlatacak her işte var olduklarını söyledi.
|
|
|
