|
|
 |
|
| Devrim niteliğindeki THYT Projesi gün sayıyor |
 |
| THYT Projesi'nin demiryolları kitaplarını baştan yazdıracağını düşünecek kadar iddialı bir proje olduğunu söyleyen Sabahattin Çelik, 10 milyon TL'lik test yatırımı ve 20-30 milyon TL'lik fabrika yatırımı ile seri üretime geçilebileceğini düşünüyor. |
|
Demiryolları sektörü 20 yılı aşkın süredir sektörde olan ve projelerinin gerçekleşmesi için elinden geleni yapan bir girişimcinin atılımına sahne olmaya hazırlanıyor. Elektronik mühendisi olan Sabahattin Çelik, kentiçi ulaşım için tek raylı sistem geliştirmek için 1999 yılında kurduğu Monorail adlı şirketle başlattığı çalışmalarını tren setleri ve şehirlerarası ulaşım üzerine yoğunlaştığı Öncüler adlı şirketle sürdürüyor. Bir diğer şirketse ulaşım, savunma ve enerji gibi birçok konuda Ar-Ge yapan TürkArge A.Ş. bir teknoloji firması. TCDD çalışanlarından 185'inin ortak olduğu şirketle yüzde 100 yerli "Tekray Hızlı Yolcu Treni (THYT)" projesi üzerinde çalışan Çelik, TÜBİTAK ve Ulaştırma Bakanlığı'nın da desteğiyle 1 yıl içerisinde projesinin hayata geçirilmesi için çaba gösteriyor. Sabahattin Çelik ile projenin detayları ve beklentileri hakkında bir söyleşi gerçekleştirdik…
Gerçekleştirmeyi amaçladığınız projenin detayları hakkında bilgiler verir misiniz?
Şu anda üzerinde çalıştığımız proje dünyadaki en ileri teknolojiye sahip "Tekray Hızlı Yolcu Treni'dir (THYT). THYT yüzde 100 yerli olmasının yanı sıra özgün ve yenilikçi bir tasarımdır. Her biri 30-40 yolcu taşıma kapasitesinde olan araçlar sadece 8 ton ağırlığındadır. Araçlar 3â€"4 metrelik yükseltilmiş hatta çalışacak, 250 km/s hız yapabilecek ve yüzde 5'lik eğimleri kolaylıkla tırmanabilecektir. Bu nedenle Türkiye gibi zor coğrafi ve iklim koşullarına sahip ülkelerde kesintisiz, güvenli ve ekonomik hizmet verebilecektir. Demiryollarında en önemli güvenlik sorunları; aracın raydan çıkması ve iki aracın çarpışmasıdır. Ancak raya tamamen kilitlenen THYT Projesi'nde, boji sistemi sayesinde aracının raydan çıkması ve kaza yapması imkânsızdır. Yükseltilmiş çift hat üzerinde çalışması da çarpışma olasılığını tamamen ortadan kaldırmıştır. THYT'nin günlük yolcu taşıma kapasitesi diğer konvansiyonel hızlı trenlerle aynı olmasına rağmen, sistemin km maliyeti en az 4-5 kat daha düşüktür ve yapım süreleri çok kısadır. 40 yolcu taşıma kapasitesine sahip araçlar gerektiğinde eklenerek 80, 120 ve 160 yolcu taşıma kapasitesine artırılabilir. THYT başta Trabzon-Erzincan, Erzincan-Malatya, Burdur-Antalya gibi zor iklim ve coğrafi koşullarına sahip hatlar olmak üzere Türkiye'deki birçok yeni hattın yapımı ve bu hatlarda ekonomik, hızlı ve güvenli biçimde yolcu taşınmasını sağlayacaktır.
TÜRKİYE'DE EN ZOR OLANI YAPMAYA ÇALIŞIYORUZ
THYT Projesi'ni hangi şirketler üzerinden gerçekleştirmeyi planlıyorsunuz?
Bizim şu anda 2 tane şirketimiz var. Bir tanesi TürkArge A.Ş. diğeri Öncüler A.Ş. Biz Türkiye'de en zor olanı yapmaya çalışıyoruz. Türkiye'de Ar-Ge yapmak çok zordur. Biz aynı zamanda hem dik durup ve hem de Ar-Ge yapıyoruz. TürkArge A.Ş. ODTÜ Teknokent'te faaliyet gösteren, ulaşım, savunma ve enerji gibi birçok konuda Ar-Ge yapan bir teknoloji firmasıdır. Geliştirdiği teknolojileri yeni kurulacak olan şirketler bünyesinde imalat ve pazarlama yapmayı hedeflemektedir. Raylı sistemler konusunda geliştirdiği teknolojiyi Öncüler A.Ş. üzerinden üretim ve pazarlama yapmayı hedeflemektedir. Şu anda faaliyetlerini TCDD 2'nci Bölge Müdürlüğü'ndeki 2 bin m2'lik bir atölyede sürdürmekte. 185 ortağı var. Bu ortakların yüzde 80'i TCDD çalışanları ve düşük gelirli memur ve işçilerdir. Önümüzdeki 1 yıl içerisinde dünyadaki en gelişmiş hızlı treni raya indirdiğimizde vermek istediğimiz mesaj daha doğru anlaşılacaktır.
Türkiye yerli bir hızlı tren üretimi yapabilir mi?
Bu konuda hiç şüphe olmasın. En geç 20 ay içerisinde dünyanın en güvenli ve ekonomik hızlı treni raya indirilip test edilecektir. Bunun için 8-10 m'lik yükseltilmiş hat ve 40 kişilik bir araç üretimi yeterli olacaktır. Ön tasarımı tamamlanan sistemin önümüzdeki günlerde analiz ve simülasyonları yapılacak ve çok kısa bir süre içerisinde üretimine geçilecektir. Şu an yurtdışında bir ülkeye teklif verilmiş durumda. Kısa bir süre içinde anlaşma yapmayı umut ediyoruz.
Tek raylı hızlı tren için ne kadarlık bir kaynak ayrılmalı? Ayrılacak kaynağı devletten mi özel sektörden mi karşılanmalı?
250 km hız yapabilecek, yüzde 5'lik eğimleri tırmanacak aracın test edilip tüm dünyaya kendini kanıtlaması için 8 km'lik test hattı ve 40 kişilik araç yeterli olacaktır. Bu yatırımın maliyeti 10 milyon TL'dir. Yani sistemin km maliyeti 1 milyon doların altındadır. Bu kaynak TÜBİTAK KAMAG projesi kapsamında sağlanabilir. Önümüzdeki günlerde özel sektörün de projeye olan ilgisi artacaktır. Projenin yurtdışında başlanması halinde herhangi bir kaynak sorunu kalmayacaktır.
DEMİRYOLU KİTAPLARI YENİDEN YAZILACAK
Tek ray projesinin kilometre başına 1 milyon dolarlık maliyeti çok iddialı değil mi, bu rakam mümkün olabilir mi?
TÜBİTAK için hazırladığımız raporda çok detaylı maliyet analizleri yapıldı. Topograf, zemin etüt, hafriyat, beton inşaat, çelik yapı, raylar ve araç dâhil sistemin tek hat km maliyeti 1 milyon doları geçmemektedir. Sistemde kullanılacak bütün malzeme ve işçilikler göz önünde bulundurularak bu maliyet çıkarılmıştır.
Lokomotif ve vagon üretici firmaların büyük yatırımlarla gerçekleştirdiği çalışmalar söz konusu. Bu yüksek bütçeler söz konusuyken size ne kadarlık bir yatırım bütçesi gerekiyor ve bunu sağlayabileceğinizi düşünüyor musunuz?
Biz mevcut teknolojileri kökünden değiştiren yeni bir çalışmayla işe başladık. 8 km'lik hat üzerinde aracımız 250 km testi tamamladıktan sonra demiryolu kitapları yeniden yazılacak, meslek okullarında ve mühendislik okullarında kitaplar yeniden gözden geçirilecektir. 2010 yılında siyah-beyaz televizyon teknolojisini ders olarak okutmak ne kadar anlamlı ise okullarda lokomotif kitaplarını okutmak da aynı anlamı taşıyacaktır. 10 milyon TL'lik test yatırımından sonra 20-30 milyon TL'lik fabrika yatırımı seri üretim için ve bu sektörde lider olmak için yeterli olacaktır. İlk testlerden sonra projenin finans sorunu kalmayacaktır. 80 yıl geç kalmış olan projeyi daha da ertelemek istemiyoruz. 20 yılı aşkın süredir çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Herkesin bu projeye sahip çıkması gerekmektedir. Aksi takdirde bir 10 yıl daha Türkiye kendi hızlı trenini yapamayacaktır. Biz sadece kendi trenimizi yapmak için değil, aynı zamanda dünyadaki en iyiyi yapmak için yola çıktık.
Ulaştırma Bakanlığı'nın projeye yaklaşımı nedir?
Son 2 yıl içerisinde gerek bakanımıza ve gerekse TCDD Genel Müdürümüze ve üst düzey yöneticilerimize yaptığımız görüşme ve sunumlarda hem destek ve hem de takdirlerini aldık. Ancak bazı bürokratik nedenlerle projemizi ilk döneme yetiştiremedik. Birkaç ay içerisinde analiz ve projelendirmeyi tamamladıktan sonra üretime başlayacağız.
|
|
|
